Bà N.T.K.N, một trong những người đưa tiền cho một đường dây đưa lao động qua Mỹ, kể: "Khi thuyết phục, họ bảo rằng với đường dây này, chỉ cần đưa tiền đủ là sẽ được qua Mỹ, không cần phải phỏng vấn, không cần visa". Thời gian chờ ngày đi là 180 ngày. Song, mới gần hai tháng, bà K.N xanh mặt vì người ký giấy nhận tiền lo cho bà đi Mỹ lại sắp đi Mỹ du học...

Chỉ cần 8000USD

Theo lời bà K.N., 45 tuổi, ngụ tại phường 12, Gò Vấp, khoảng đầu tháng 8.2005, biết được bà có nhu cầu muốn ra nước ngoài làm ăn, hai người hàng xóm cũ là Đàm Mỹ Linh và Đàm Mỹ Phượng, ngụ tại đường Hồ Văn Huê, Phú Nhuận, tìm đến giới thiệu một đường dây xuất khẩu lao động qua Mỹ. Theo lời Linh và Phượng, đây là chương trình hợp tác lao động chi dành riêng cho đối tượng là nữ tuổi từ 18 đến 45. Sở dĩ hai chị em biết được đường dây là nhờ có má và chị gái đang sinh sống tại Mỹ. Những người thân của hai chị em Linh và Phượng quen biết thân thiết với một phụ nữ người Mỹ.

Bà này lại có mối quan hệ thân thiết với Lãnh sự quán Mỹ tại Việt Nam nên đứng ra tổ chức đưa lao động qua Mỹ làm việc. Chính nhờ thân thiết với gia đình Linh - Phượng nên giá cả bà người Mỹ đưa ra rất... nhẹ, chỉ 8.000 USD. Do đường dây quá "ngon" nên Linh - Phượng chỉ dành chỗ cho những người quen biết. "Mặc dù giới thiệu người phụ nữ Mỹ là chỗ thân thiết, nhưng khi tôi đề nghị cho biết tên người phụ nữ này thì cả Phượng và Linh đều từ chối với lý do có biết tên cũng đâu biết người, chỉ cần đưa tiền đủ là...OK," bà K.N nói.

Không chỉ mình bà K.N., bà P.T. K. L., ngụ tại phường 16, Gò Vấp, cũng đăng ký "chung xuồng" với bà K.N. Sợ mất cơ hội, ngày 20/8 bà K. L. vội vàng mang 8.000USD đến đóng. "Sau khi nhận tiền, Phượng đưa tôi đến một công ty TNHH có tên viết tắt là VMC nằm trên đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa, quận 3 để nhờ công ty này chuyển qua Mỹ. Còn những giấy tờ tuỳ thân của tôi, Phượng chuyển bằng e-mail tại một điểm dịch vụ internet gần nhà", bà K. L. thuật lại. Hồ sơ để những người như bà K. L., K. N. qua Mỹ làm việc khá đơn giản, chỉ một tờ giấy khai sinh, một hộ khẩu, một CMND (đều là bản sao) và 8.000USD, không cần bất kỳ chứng chỉ nghề chuyên môn nào.

Lý do khiến bà K. N., K. L. nghi ngờ có chuyện chẳng lành nằm trong giấy nhận tiền viết tay do Đàm Mỹ Phượng viết, chỉ xác nhận đơn giản là có nhận số tiền 8.000USD đồng thời ràng buộc nếu không nộp hồ sơ đúng thời hạn sẽ mất đứt số tiền này. Ngoài ra không hề đả động đến mục đích của việc đóng tiền.

30/8, tôi có công việc đột xuất nên ông xã tôi là người đến giao tiền cho Phượng. Do tôi phải điều chỉnh tên trong giấy tờ tuỳ thân, lại không có nhà nên Phượng hẹn sau 15 ngày nếu không hoàn chỉnh giấy tờ sẽ mất tiền. Cũng may mọi thứ đều suôn sẻ. Hôm đến đưa giấy tờ, chồng tôi đề nghị mãi Phượng mới viết thêm nội dung mục đích nhận tiền vào giấy tay", bà K.N. nhớ lại.

"Chui" nhưng vẫn... bảo đảm

Chờ đến gần một tháng, sau nhiều lần đốc thúc biên nhận tiền từ Mỹ, bà K.N. được Phượng gửi cho một tờ giấy với nội dung viết bằng tiếng Anh, đại loại là "S E.C Services Center (NHI CHUNG) có nhận 8.000 USD từ LEE MY DUNG như là khoản thù lao để lo cho N.T.K.N được cơ quan Lãnh sự Mỹ gọi phỏng vấn. Trong vòng 180 ngày N.T.K.N. sẽ được cơ quan Lãnh sự Mỹ gọi phỏng vấn. Nếu sau thời gian 180 ngày không được gọi phỏng vấn thì sẽ trả lại tiền". LEE MY DUNG được Linh - Phượng xác nhận là chị gái của mình.

Ngay trong biên nhận xác nhận đã nhận tiền của công ty nước ngoài gửi về cũng xuất hiện nhiều cái "lạ". Chẳng hạn, NHI CHUNG được xem là một tên giao dịch khác của S.E.C Services Center, đơn vị đứng ra nhận tiền. Song cuối biên nhận tiền, NHI CHUNG lại trở thành một cá nhân, có chức danh là giám đốc chấp thuận (consenting manager) đứng ra ký nhận. Chưa hết, theo lời khẳng định của Linh - Phượng, người lao động không cần qua thủ tục phỏng vấn tại Lãnh sự quán Mỹ, trong khi giấy nhận tiền từ Mỹ gửi về thì chỉ xác nhận số tiền trên là chi phí bảo đảm trong thời gian 180 ngày người lao động sẽ được cơ quan Lãnh sự gọi lên phóng vấn...

Tất cả mâu thuẫn giữa lời hứa hẹn và thực tế, người lao động chỉ có thể cảm nhận chuyện chẳng lành khi đã đóng đủ tiền. Cơ hội đi Mỹ càng "ảm đạm" hơn khi chính bản thân của người đứng ra tuyển dụng lại thừa nhận đây là đường dây "chui". Xin lược đăng một số nội dung đã ghi nhận lại trong những lần đến xin được qua Mỹ lao động.

- Tôi muốn đi như chị K. N. không biết còn chỗ không?

- Chúng tôi không rõ, để chúng tôi hỏi lại Chị Dung bên Mỹ xem sao. Nhưng nếu chị muốn đi không còn giá 8.000USD nữa, phải 15.000USD mới được.

- Lần này có đông người đi không?

- Mỗi chuyến chỉ có thể giải quyết được khoảng 30-40 người. Sau 4 năm, đợt đi trước về thì mới tổ chức chuyến sau.

- Theo tôi biết thị trường Mỹ không nhận lao động vào làm việc sao chị có thể đưa đi được?

- Chính vì khó mà chúng tôi làm được nên mới có khách. Bà người Mỹ có mối quan hệ rất mạnh, nên mới có thể đi chui được...(?! ). Cũng vì làm chui nên mới không cần qua phỏng vấn của Lãnh sự quán. Toàn bộ giấy tờ bà người Mỹ làm hết, tới ngày mua vé máy bay là đi...

Không biết thị trường Mỹ mở cửa đến đâu, bao nhiêu lao động không cần tay nghề đã được qua Mỹ lao động bằng đường dây này... chỉ biết là bà K. N, K. L. đang ngày đêm cầu sao đừng bị mất số tiền đã đóng. Người lao động cầu may đã đành, không biết các cơ nên có chức năng nói gì khi nghe về đường dây xuất khẩu lao động này.