Xã hội càng phát triển thì nhu cầu cần tư vấn hướng nghiệp (TVHN) càng tăng và vai trò của công tác này cũng trở nên đặc biệt quan trọng. Tuy nhiên, nhân lực hoạt động trong lĩnh vực này ở VN hiện nay còn quá mỏng và chủ yếu làm kiêm nhiệm nên ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng nguồn nhân lực.
Gần như còn bỏ trống

TVHN là một nội dung giáo dục không thể thiếu trong nhà trường phổ thông để hình thành nhận thức và quan hệ tích cực của lớp trẻ đối với việc chọn ngành nghề. Tuy nhiên, phần lớn hoạt động này ở các trường phổ thông được khoán trắng cho giáo viên chủ nhiệm lên lớp 1 tuần/1 tiết theo giáo trình biên soạn sẵn. Cách truyền đạt khô cứng cộng với không có chuyên môn trong lĩnh vực nên toàn bộ mảng TVHN ở phổ thông gần như còn bỏ trống.

Ông Hoàng Văn Bình- Hiệu trưởng Trường Trung cấp Kỹ thuật tỉnh Vĩnh Phúc cho biết, cơ sở của ông được Sở GDĐT giao cho nhiệm tham mưu về công tác hướng nghiệp nên mỗi năm phải đi hướng nghiệp cho hàng trăm ngàn học sinh trên địa bàn tỉnh. Cũng từ thực tế hoạt động, ông nhận định: TVHN liên quan đến đào tạo con người, nếu làm không tốt, không đúng sẽ rất lãng phí cho cả người học và nhà nước nhưng công tác này ở các nhà trường phổ thông còn bị xem nhẹ.

Muốn mở rộng cơ hội việc làm cho người LĐ, muốn có nguồn nhân lực chất lượng và phù hợp với các DN trong tỉnh, không có cách nào khác là cần có cán bộ chuyên trách được đào tạo bài bản. Đây sẽ là những người "kết duyên" cho người lao động và DN trên thị trường lao động.

Trao đổi về vấn đề này, TS Đinh Thị Kim Thoa- Chủ nhiệm Bộ môn Tâm lý giáo dục (Khoa Sư phạm, ĐH Quốc gia HN) cho hay: Đào tạo chính quy ở VN hiện nay chưa có, chỉ có một số ít tu nghiệp ở nước ngoài về nhưng chưa phát huy được hết khả năng. Vì vậy, cán bộ làm công tác TVHN ở nước ta làm việc theo kinh nghiệm là chính.

Chuyên nghiệp-không đơn giản

Không giống như các ngành nghề khác, một người khó có thể đảm nhiệm được công tác TVHN mà công việc đòi hỏi phải hoạt động theo nhóm, cùng kết hợp với nhau để tư vấn. Cụ thể, công việc đó cần đến một chuyên gia về phát triển KT-XH; chuyên gia trong đánh giá thực trạng, dự báo; chuyên gia về tâm lý, xác định năng lực, hứng thú, sở trường... từ đó mới có thể giúp một cá nhân phát hiện được năng lực của mình để lựa chọn ngành nghề cho phù hợp. Với tư cách là điều phối viên chương trình đào tạo cán bộ TVHN (chương trình do Khoa Sư phạm- ĐH Quốc gia HN liên kết với Pháp), TS Đinh Thị Kim Thoa cho rằng: Để đạt tới trình độ chuyên nghiệp không đơn giản.

Muốn làm được việc, không chỉ cần kiến thức chuyên môn mà phải có kỹ năng tư vấn thế nào cho hiệu quả vì điều này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng nguồn nhân lực. Làm sao để họ duy trì đam mê lĩnh vực họ yêu thích, thể hiện được năng lực bản thân, phát huy được năng lực và sở trường vốn có...là công việc của TVHN. Chính vì vậy, việc đào tạo cần được thực hiện bài bản. Hơn nữa, vai trò của TVHN đòi hỏi nhiều thứ, đặc biệt là kinh nghiệm, vốn hiểu biết nên người làm thường phải trải qua giai đoạn làm việc nhất định như CB quản lý, giảng dạy tại các trường, trung tâm...