Ngày 6/3, Bộ GD&ĐT tổ chức cầu truyền hình Hội nghị triển khai chỉ thị của Thủ tướng về "Đổi mới quản lý giáo dục đại học giai đoạn 2010 - 2012" tại 6 đầu cầu, với sự tham dự của hơn 300 trường ĐH, CĐ, lãnh đạo 63 tỉnh, thành phố và Sở GD&ĐT.

Đại diện Bộ GD&ĐT cho hay, sau hơn 30 năm, công tác quản lý của Bộ đối với các trường chưa đổi mới để phù hợp với các quy luật chi phối hoạt động của hệ thống giáo dục đại học cũng như đòi hỏi của xã hội; không đủ khả năng đánh giá thực chất hoạt động và sự chấp hành pháp luật của các trường, cũng như đánh giá chất lượng giáo dục của toàn hệ thống.

Yếu kém này là do các trường chưa xây dựng và công bố chuẩn đầu ra của các ngành đào tạo, chất lượng giảng viên chậm được nâng cao, chưa thực hiện việc sinh viên đánh giá giảng viên và giảng viên đánh giá cán bộ quản lý; Nhiều trường chưa nghiêm túc báo cáo hằng năm về Bộ GD&ĐT, chưa thực hiện cơ chế hiệu trưởng quyết định trả lương cho giảng viên phù hợp với hiệu quả đóng góp, chưa thực hiện công khai tài chính...

Tại đầu cầu Hà Nội, mới quá nửa thời gian hội nghị, đại biểu của nhiều trường ĐH, CĐ và UBND tỉnh, thành đã lần lượt bỏ về. Đây không phải là lần đầu tiên các hội nghị lãnh đạo trường diễn ra trong tình trạng này. Ảnh: Tiến Dũng.

Thẳng thắn chỉ ra những yếu kém của hệ thống giáo dục đại học, Phó thủ tướng, Bộ trưởng GD&ĐT Nguyễn Thiện Nhân cho rằng, quá trình đổi mới giáo dục đại học gặp khó khăn kéo dài chính là do "sự bền vững của chất lượng yếu kém". Đơn cử, 23 năm qua trình độ giảng viên vẫn chưa được nâng cao, giáo trình vẫn chưa đủ... nhưng các trường vẫn không phải nhận hình thức xử lý nào.

Hay như việc phân cấp chức năng giữa Bộ GD&ĐT, UBND các cấp và các trường vẫn chưa hợp lý. Nếu 1 tuần Bộ GD&ĐT kiểm tra được 2 trường đại học thì 3 năm vẫn chưa kiểm tra hết lượt các trường. Do đó, sắp tới, Bộ sẽ phải phân cấp quản lý này cho UBND các tỉnh, thành phố cũng như các Bộ, ngành.

Rồi người đứng đầu ngành giáo dục tự vấn: "Ai đánh giá hiệu trưởng? Hằng năm Bộ không làm việc này. Vậy giáo viên có làm không? Họ không đánh giá hiệu trưởng vì không có tiếng nói và sinh viên cũng không làm điều này. Đây chính là sự vi phạm quy luật quản lý vì nếu lãnh đạo làm không tốt mà không bị làm sao thì sẽ không tiến bộ".

Bên cạnh đó, Phó thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân còn cho hay, sẽ tạo cơ chế làm việc cho hiệu trưởng bằng việc giao quyền tự quyết định trả lương giảng viên, biên soạn giáo trình... nhưng đổi lại những lãnh đạo trường cũng phải thể hiện rõ trách nhiệm trước giáo viên, người học cũng như xã hội.

"Bắt đầu từ năm nay, các hiệu trưởng cũng sẽ đánh giá lãnh đạo Bộ, lãnh đạo các Vụ của Bộ", Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân nêu đề xuất nhằm thay đổi cách quản lý không chỉ của các trường ĐH, CĐ mà còn của chính Bộ GD&ĐT.

Tiến Dũng